Ustawa o instytucjach płatniczych - dyskusja

Ustawa o instytucjach płatniczych - dyskusja

Postprzez Domaszek » Wt paź 13, 2009 9:59 am

Materiał związany z projektem ustawy o usługach płatniczych dostępny jest na stronach Ministerstwa Finansów:
http://mf.gov.pl/dokument.php?const=6&id=187118&dzial=645

Projekt na dzień: 2009.09.25

Można również zapoznać się z jego treścią na naszej witrynie:
http://www.platnosci.accadia.pl/IPProjekt.php
Domaszek
 
Posty: 478
Dołączył(a): Wt mar 24, 2009 2:26 pm

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez 153 » Cz paź 22, 2009 10:14 am

czy to już ostateczny kształt projektu ?
153
 
Posty: 12
Dołączył(a): Śr cze 03, 2009 9:51 am

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez Domaszek » Cz paź 22, 2009 10:30 am

Raczej nie, raczej można się spodziewać, że coś się jeszcze pozmienia. W porównaniu z projektem z lipca - ja znalazłem tu trochę zmian.

Przy okazji zwracam uwagę na Art 166/1 i obowowiązek z powyższego wynikający.
Postaram się podłączyć również treść odpowiedniej ustawy.
Domaszek
 
Posty: 478
Dołączył(a): Wt mar 24, 2009 2:26 pm

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez 153 » Pn paź 26, 2009 11:43 am

Art. 166. W ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz o
finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505, z późn. zm.29)), wprowadza się
następujące zmiany:
1) w art. 2 w pkt 1 dodaje się lit. u w brzmieniu:
u) instytucje płatnicze, oddziały instytucji płatniczych, biura usług płatniczych oraz ich agenci
w rozumieniu ustawy z dnia ..... o usługach płatniczych (Dz. U. Nr, poz.);”;


Język jest bardzo przystępny...
czy ma to coś wspólnego obowiązkiem przeszkolenia z zakresu przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy "

czy ktoś wyłapał już wszystkie różnice pomiędzy instytucją płatniczą a biurem usług płatniczych?
153
 
Posty: 12
Dołączył(a): Śr cze 03, 2009 9:51 am

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez 167 » Pt lis 06, 2009 11:56 am

instytucja płatnicza to np. bank, biuro to biuro różnica prosta
pytanie tylko czy Accadia zamierza stać się instytucją płatniczą i czy będzie dla nas "pośredników" tworzyć system płatności, czy będą jakieś inne rozwiązania
bo w/g tej ustawy pośrednik może być wpisany do KNF tylko przez instytucję finansową, a to oznacza ścisłą współpracę, taka instytucja będzie brała odpowiedzialność za działanie pośredników więc czuję, że warunki współpracy z nimi mocno się pogorszą (zdrożeją) + dojdzie pewnie obowiązkowe ubezpieczenie wymagane przez instytucję finansową
167
 
Posty: 13
Dołączył(a): So maja 30, 2009 9:55 am

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez 153 » Wt lis 10, 2009 2:46 pm

Nie takie proste wg mnie...
Firma która prowadzi kilka punktów kasowych może zostać instytucją płatniczą.
Co do zgłoszenia do KNF może bank współpracujący ( przekazujący płatności masowe do KIR) z biurem będzie mógł tego dokonać, to także w ich interesie.
153
 
Posty: 12
Dołączył(a): Śr cze 03, 2009 9:51 am

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez 167 » Cz lis 12, 2009 11:20 am

Nie sądzę, aby instytucją płatniczą została firma posiadająca kilka punktów opłat, kapitał początkowy i obrotowy wymagany w gotówce przed zarejestrowaniem i na dodatek nie mogący pochodzić z kredytów i pożyczek skutecznie wyeliminuje te firmy.
Bank współpracujący na pewno będzie mógł nas zgłosić, pytanie tylko jakim kosztem, czy przypadkiem nie będą chcieli skorzystać z nadarzającej się okazji do podwyższenia nam kosztów obsługi, w końcu nie będziemy mieli wyjścia, gdyż bez zgłoszenia przez instytucję płatniczą nie będziemy mogli dalej działać.
167
 
Posty: 13
Dołączył(a): So maja 30, 2009 9:55 am

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez Domaszek » Cz gru 03, 2009 1:54 pm

Na stronach rządowych pojawiła się treść interpelacji posła Paweła Poncyljusza w/s krajowego rynku usług pośrednictwa finansowego w kontekście projektu ustawy o usługach płatniczych

Treść dostępna jest pod adresem: http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/20108C41

Interpelacja nr 12402

do ministra finansów

w sprawie krajowego rynku usług pośrednictwa finansowego w kontekście projektu ustawy o usługach płatniczych

Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie art. 191 oraz art. 192 regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie krajowego rynku usług pośrednictwa finansowego w kontekście projektu ustawy o usługach płatniczych.

Znaczna część polskiego społeczeństwa nie korzysta z usług bankowych, gdyż nie posiada rachunku bankowego, a więc nie ma możliwości opłacania swoich zobowiązań w formie bezgotówkowej. Grupa ta nie tylko nie posiada kont bankowych, lecz i nie zamierza ich zakładać, ponieważ świadczenia z tytułu rent czy emerytur, jakie otrzymuje, są tak niskie, że nie wystarczają na pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania, nie mówiąc o dodatkowych kosztach, które generuje rachunek bankowy. Wysokie opłaty za przelewy bankowe, szczególnie dla ˝klientów z ulicy˝, powodują, że wielu z nich chętnie korzysta z usług nie-bankowych instytucji finansowych umożliwiających dokonanie zapłaty za rachunki w formie gotówkowej.

Ludzie starsi i ubożsi chętnie korzystają z usług pośredników finansowych w realizacji przelewów, ponieważ: ponoszą niższe koszty, oszczędzają czas, dokonując płatności przy okazji robienia zakupów bądź w sąsiedztwie miejsca zamieszkania lub pracy. Biura pośredników finansowych są usytuowane w miejscach o dużym natężeniu ruchu (m.in. w punktach handlowych) i działają do późnych godzin wieczornych.

Pośrednicy finansowi działają na podstawie ogólnych przepisów o działalności gospodarczej. Zagospodarowali tę niszę rynkową i obsługują osoby fizyczne (˝wykluczone˝ z sektora bankowego), oferując im tańszą i wygodną usługę płatności swoich zobowiązań.

Przedsiębiorca działający jako biuro usług płatniczych płaci podatki i składki ubezpieczeniowe, zapewnia miejsca pracy, nadto znalazł usługę niszową, która w okresie kryzysu daje klientom możliwość obniżenia stałych kosztów w gospodarstwach domowych.

Od dłuższego czasu docierają do mnie głosy, iż projektowana obecnie ustawa o usługach płatniczych doprowadzi do upadku kilku tysięcy firm działających w Polsce. Pośrednicy ci wyrażają swoje poparcie dla słuszności inicjatywy uregulowania usług płatniczych, jednakże kilka zapisów ww. ustawy budzi ich głęboki sprzeciw i uzasadnione zaniepokojenie. W efekcie wprowadzenia ustawy (w projektowanym zakresie) liczna grupa pośredników może być zmuszona zlikwidować firmę, zwalniając przy tym zatrudnionych pracowników. Jeżeli nawet nieliczna grupa sprosta wymaganiom ustawowym, to i tak zostanie im zabrana możliwość dalszego rozwoju poprzez wprowadzenie niskich progowych kwot obrotów przewidzianych dla biur usług płatniczych (BUP).

Wprowadzając ustawę w niezmienionej formie, godzimy w system swobody prowadzenia działalności gospodarczej, umacniamy monopol bankowy oraz zwiększamy bezrobocie.

Najbardziej kontrowersyjne i wzbudzające sprzeciw są zapisy artykułów.

Art. 133.

Fundusze własne - zapisy dotyczące sposobu wyliczeń wysokości funduszy własnych wymaganych od biur usług płatniczych ujęte mają być w odrębnym rozporządzeniu ministra, a nie w ustawie. Zgodnie z ustaleniami w grupie roboczej wybrano metodę B z PSD. Unikanie umieszczenia w ustawie zasadniczej zapisów co do wysokości funduszy własnych argumentowane jest brakiem wiedzy na temat wielkości rynku punktów opłat. Obecnie wprowadzone zapisy, jak mi wiadomo, naruszają zasadę pewności prawa. Biura usług płatniczych nie mogą znajdować się w niepewności co do ich praw i obowiązków. Przepisy muszą być tak sformułowane, by obowiązki podmiotów były dla nich jasne. Zachowanie obecnej formy z zapisem o rozporządzeniu ministra co do sposobu ich wyliczania stanowi realne zagrożenie dla dalszego funkcjonowania biur usług płatniczych. Jedno rozporządzenie zwiększające kilkakrotnie wymaganą wysokość funduszy własnych może doprowadzić do likwidacji działalności większości podmiotów.

Art. 8.

Art. 26 PSD zalicza do dostawców usług płatniczych BUP podmioty o wolumenie transakcji do 3 mln EUR miesięcznie. Obecny projekt drastycznie obniża tę kwotę, do 500 tys. euro. Na wysokość tejże kwoty znaczący wpływ wywiera kurs euro, co nie daje pewności co do stabilności zaproponowanego rozwiązania - przynajmniej do czasu wprowadzenia w Polsce euro (wprowadzenie w Polsce euro może także zaważyć na realnej wartości ustalonych progów).

Ponadto wprowadzenie tak niskiej kwoty progowej to ograniczenie swobody działalności gospodarczej. W związku z powyższym zagrożeni przedsiębiorcy bardzo poważnie rozważają zaskarżenie tego zapisu do Trybunału Konstytucyjnego. Projektowane ograniczenie swobody działalności gospodarczej nie spełnia kryterium ważnego interesu publicznego (art. 22 Konstytucji RP) oraz kryterium proporcjonalności (art. 31 ust. 3 zdanie 2 Konstytucji RP). Padające postulaty wskazują na zwiększenie kwoty.

Jeśli zachowany zostanie termin 1 listopada 2009 r. dla wejścia w życie ustawy, do upływu okresu przejściowego pozostanie 18 miesięcy. Do tego czasu większe podmioty przekraczające proponowaną kwotę obrotu będą musiały m.in. przekształcić się w osobę prawną, sporządzić dokumentację dla instytucji płatniczej, zebrać kapitał na poziomie minimalnym 20 000 euro (obecnie ok. 89 000 PLN), co przy okresie 18 miesięcy daje konieczność odłożenia z bieżącej działalności około 5000 zł miesięcznie. Dochody z działalności biur usług płatniczych uzależnione są od liczby realizowanych zleceń, a nie od obrotu, i nie zwiększą się w tempie pozwalającym na kumulację kapitału w takiej skali w tak krótkim okresie. Proponowane rozwiązanie doprowadzi w takim układzie albo do sztucznego podziału na mniejsze firmy lub zniknięcia dużej części dostawców z rynku, albo do przekształcenia samodzielnych dotychczas dostawców w agentów większych dostawców (których atutem będzie spełnianie wymogów instytucji płatniczej), co automatycznie spowoduje wielokrotne zwiększenie kosztów świadczonej usługi.

Ponadto sprzeciw budzi też kwota należna jako opłata za uzyskanie wpisu na listy prowadzone przez KNF. Kwoty te są odbierane przez pośredników jako kolejny przejaw dyskryminowania BUP (616 zł od wpisu dla BUP, 6 tys. dla instytucji płatniczej) - punkty opłat generują zyski jedynie od prowizji przyjętej od klienta, a nie od obracania jego środkami na kontach. Powszechną jest opinia, iż ustawodawca stara się ukarać pośredników finansowych za przejaw ich samodzielności i przedsiębiorczości.

Biorąc powyższe pod uwagę, kieruję interpelację poselską z prośbą o odpowiedź na pytania:

1. Jaki jest cel w przeniesieniu wszystkich ważnych uregulowań do rozporządzeń? Ustawa, która wchodzi jako pierwsza i jedyna jak na razie na rynku i ma go uregulować od podstaw, nie może zawierać takich niejasnych i prostych do zmiany zapisów. Wszystko powinno być w akcie podstawowym. Dlaczego tłumaczy się odesłanie do rozporządzeń brakiem wiedzy na temat rynku pośredników, tj. wiadomości na temat liczby i wolumenu transakcji?

2. Czy brak jasnych zapisów co do zasad wyliczania wysokości funduszy należy rozumieć jako furtkę do możliwej późniejszej eliminacji BUP z rynku?

3. Jakimi argumentami poparte jest obniżenie limitów średnich obrotów miesięcznych w BUP z proponowanych w PSD 3 mln EUR na 500 tys. EUR?

4. Czy obniżenie progu obrotów miesięcznych dla BUP ma być przejawem zahamowania rozwoju BUP jako konkurencji w stosunku do innych dostawców usług płatniczych?

5. Proszę o wyczerpującą odpowiedź, jak wygląda realnie rynek małych pośredników finansowych; pytanie kieruję w stronę MF, UOKiK oraz NBP jako podmiotu odpowiedzialnego za zbieranie sprawozdań z półrocznych obrotów w PUB.

6. Z jakich przesłanek wynikają dysproporcje w ustalaniu wysokości opłat dla instytucji płatniczej i biur usług płatniczych za uzyskanie wpisu na listę prowadzoną przez KNF? Dlaczego opłaty za wpis pobierane mają być w podwojonej kwocie?

7. Dlaczego nie ma jasnych zasad wymaganego ubezpieczenia, tylko odesłanie jest do rozporządzenia ministra co do tych wymagań?

8. Jaki jest cel pozbawiania pracy kolejnej grupy zawodowej - tym bardziej, że jest to grupa z samozatrudnieniem?

Z poważaniem

Poseł Paweł Poncyljusz

Warszawa, dnia 23 października 2009 r.
Domaszek
 
Posty: 478
Dołączył(a): Wt mar 24, 2009 2:26 pm

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez Domaszek » Pn gru 07, 2009 3:44 pm

W oparciu o informacje jakie posiadamy - prace nad ustawą powoli zbliżają sie do końca. Na dzień 8.12.2009 zaplanowana została w Ministerstwie Finansów konferencja uzgodnieniowa w sprawie projektu ustawy o usługach płatniczych. O szczegółach - będziemy chcieli poinformować.
Domaszek
 
Posty: 478
Dołączył(a): Wt mar 24, 2009 2:26 pm

Re: Projekt ustawy o usługach płatniczych z 25.09.09

Postprzez Domaszek » Pt lut 19, 2010 9:10 pm

Jest też odpowiedź na interpelację nr 12402

http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/191BF67C

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 12402

w sprawie krajowego rynku usług pośrednictwa finansowego w kontekście projektu ustawy o usługach płatniczych

Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do interpelacji pana posła Pawła Poncyljusza, znak: SPS-023-12402/09, w sprawie krajowego rynku usług pośrednictwa finansowego w świetle projektu ustawy o usługach płatniczych, implementującej dyrektywę 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniającą dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylającą dyrektywę 97/5/WE (Payment Services Directive -PSD) dotyczącą usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, pragnę przekazać następujące informacje. Na wstępie pragnę uprzejmie poinformować, iż przedstawiciele pośredników finansowych zajmujących się płatnościami, zwanych także okienkami kasowymi, punktami kasowymi lub punktami opłat za rachunki, brali aktywny udział w procesie wstępnych konsultacji projektu ustawy implementującej PSD w ramach grupy roboczej ds. usług płatniczych powołanej przy Radzie Rozwoju Rynku Finansowego, działającej pod auspicjami ministra finansów, które to konsultacje poprzedziły przekazanie projektu do uzgodnień wewnątrzresortowych.

W pracach grupy uczestniczyli przedstawiciele administracji i inni interesariusze, w tym reprezentatywny skład uczestników rynku finansowego, przyszłych adresatów projektu ustawy. Ministerstwo Finansów w ten sposób wstępnie konsultowało projekt z przedstawicielami Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Infrastruktury, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Narodowego Banku Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego, Związku Banków Polskich, Krajowej Izby Rozliczeniowej, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, Poczty Polskiej, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Polskiej Izby Ubezpieczeń, ww. pośredników finansowych (Accadia Group SA, Billbird SA, w tym mniejszych - Milamedia Sp. z o.o. i Intax Sp. z o.o.), dostawców usług mobilnych, środowiska uniwersyteckiego. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż grupa podmiotów świadczących usługi płatnicze w rodzaju opłat za rachunki była szeroko reprezentowana w toku prac grupy roboczej ds. usług płatniczych RRRF i wysłuchana przez Ministerstwo Finansów, Komisję Nadzoru Finansowego czy Narodowy Bank Polski i inne podmioty, a ich stanowisko zostało wyczerpująco i obiektywnie skonfrontowane z opiniami innych uczestników rynku płatniczego.

Co więcej, należy zwrócić uwagę, iż w ostatecznym projekcie ustawy o usługach płatniczych, który został przekazany do uzgodnień wewnątrzresortowych, międzyresortowych i konsultacji społecznych, znajdują się zapisy, które były w dużej mierze zaakceptowane przez środowisko pośredników finansowych na etapie po zakończeniu prac grupy roboczej, gdyż część rozwiązań przyjęta została przez ministerstwo na korzyść tychże podmiotów. Należy zwrócić uwagę, iż po ukończeniu prac w grupie roboczej pośrednicy zgłosili tylko kilka uwag w ramach głosu odrębnego, w tym zaznaczyli, iż, rozumiejąc przesłanki ostrożnościowe oraz widząc nieuchronność obowiązku posiadania funduszy własnych, są za przyjęciem metody B z PSD przy ich obliczaniu, co będzie uwzględnione przy tworzonym rozporządzeniu dotyczącym tej tematyki. Mimo głosów innych członków grupy roboczej przedstawionych w toku prac grupy jak i w postaci głosów odrębnych, Ministerstwo Finansów utrzymało próg 500 tys. euro, który, jak się wydawało, pośrednicy finansowi wstępnie zaakceptowali.

Należy ponadto zwrócić przede wszystkim uwagę, iż Ministerstwo Finansów wbrew opiniom niektórych podmiotów będących uczestnikami grupy roboczej postanowiło skorzystać z opcji przewidzianej w art. 26 PSD, a więc z możliwości wyłączenia pewnych wymogów względem mniejszych podmiotów, w tym osób fizycznych zajmujących się świadczeniem usług płatniczych, i w projekcie przyjęło dla nich formułę biur usług płatniczych. Zatem zarzuty dotyczące intencji eliminacji tych podmiotów z rynku są bezzasadne. Należy zwrócić uwagę, iż z danych prezentowanych przez Komisję Europejską wynika, że podobnie jak Polska opcję zastosowały Słowacja i Irlandia (decyzja regulatora właściwego w zakresie finansów, przy czym kwota progowa została zaproponowana na poziomie dużo niższym niż w Polsce), Luksemburg, Estonia, Holandia i Norwegia. Niemniej jednak są kraje, które wcale nie zastosowały tej opcji, w tym Wielka Brytania, Dania, Bułgaria, Portugalia, Czechy, Francja, Węgry, Austria i Niemcy. Nie zastosują tej opcji Hiszpania, Litwa, Łotwa, Malta, Finlandia, Słowacja i Chorwacja. Prawdopodobnie jej nie implementują Rumunia, Szwecja i Belgia.

Należy podkreślić, iż opcja z art. 26 PSD stanowi świadomy wyłom ustawodawcy unijnego w zakresie nowego uregulowania podmiotów świadczących usługi płatnicze. Niemniej jednak zdecydowano się na to w celu dania możliwości państwom członkowskim nie eliminowania istniejących podmiotów z rynku, ale zapewnienia im możliwości dalszego funkcjonowania przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony użytkowników usług płatniczych, w Polsce na przykład korzystających z usług okienek kasowych, dzięki wprowadzeniu pewnych wymogów ostrożnościowych. Należy wskazać, iż zapewnienie ochrony użytkowników usług płatniczych jest oczekiwaniem rynku i konsumentów, biorąc pod uwagę brak dotychczasowego nadzoru oraz szereg upadłości tego typu pośredników finansowych przed 2008 r., w konsekwencji których opinia publiczna zainteresowała się regulacją okienek kasowych. Należy wskazać, iż Ministerstwo Finansów odbiera zapytania w zakresie uregulowania sytuacji okienek kasowych, w tym ze strony prasy. Niemniej jednak możliwe na podstawie PSD maksymalne obroty miesięczne w wysokości 3 mln euro w warunkach polskiego rynku wydają się zbyt wysokie. Po konsultacji z grupą roboczą przyjęto wstępnie kwotę progową 500 tys. euro. W czasie procedury głosów odrębnych Komisja Nadzoru Finansowego wystąpiła nawet o obniżenie tego progu.

Ministerstwo Finansów było świadome, iż przeciwnikiem obniżenia progu poniżej 500 tys. euro są małe, często rodzinne podmioty świadczące usługi w zakresie pośrednictwa finansowego, które mają docelowo stać się biurami usług płatniczych. Twierdzono, iż argumentacja ze strony KNF nie ma pokrycia z projektem ustawy i że postulują utrzymanie 500 tys. euro z uwagi na to, że wymogi posiadania umów ubezpieczenia lub umów gwarancji bankowych jak również zobligowanie do posiadania funduszy własnych (wyliczenie wg metody B z PSD) to dobre i wystarczające zabezpieczenie interesów konsumentów, a zabezpieczenia te poparte rejestracją i nadzorem ze strony KNF stanowi ich znakomite dopełnienie. Wobec tego Ministerstwo Finansów przychyliło się w projekcie do wyższego progu, za którym opowiadali się pośrednicy, a więc 500 tys. euro, jako do propozycji kompromisowej, wypracowanej w czasie prac grupy roboczej. Mając na uwadze powyższe, zaskakujące wydaje się przedstawianie argumentacji za wykorzystaniem progu 3 mln euro, zwłaszcza że wstępna konsultacja z grupą roboczą miała na celu uzgodnienie wspólnego stanowiska sektora usług płatniczych w zakresie 25 opcji narodowych, a co za tym idzie późniejsze ułatwienie właściwych prac legislacyjnych nad projektem i przeciwdziałanie opóźnieniom.

Ministerstwo Finansów nie zgadza się z zarzutem ograniczenia działalności gospodarczej, co wynika rzekomo z obniżenia dopuszczalnego progu. Należy wskazać, iż ustawa nie zahamuje rozwoju istniejących przedsiębiorców, bowiem w razie zwiększania się liczby i kwot transakcji płatniczych nie są oni zmuszani do likwidacji ich biznesu, ale mogą zdecydować się na przekształcenie w instytucje płatnicze. W sytuacji obracania coraz większą ilością pieniędzy konsumentów, w tym - jak pan poseł podkreśla w słowie wstępnym - ubogich rencistów, emerytów, takie przekształcenie będzie nie tylko uzasadnione, ale wręcz konieczne i oczekiwane ze strony konsumentów, dla których utrata tych kwot, które mają na swoje utrzymanie, czy niezapłacenie rachunku może doprowadzić do życiowego dramatu. Należy zatem wskazać, że próg przejścia do statusu instytucji płatniczej na zaproponowanym poziomie jest zasadny i wynika właśnie z kryterium ważnego interesu publicznego (art. 22 Konstytucji RP).

Nie jest zgodne ze stanem faktycznym stwierdzenie, iż plan umieszczenia sposobu obliczenia funduszy własnych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw instytucji płatniczych wynika z braku wiedzy na temat wielkości rynku punktów opłat za rachunki. Należy wskazać, iż rozporządzenia są źródłem prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie można zarzucać, iż uregulowania w drodze rozporządzeń naruszają zasadę pewności prawa. Szereg regulacji umieszczanych jest w rozporządzeniach, szczególnie o charakterze technicznym, gdyż nie ma potrzeby regulować ich w ustawie. Należy zwrócić uwagę, iż materia, która może być regulowana wyłącznie w randze ustawy, jest w sposób wyraźny określana w przepisach, na przykład podatki, przepisy karne, czy w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Pozostała materia może być poddana regulacjom w drodze rozporządzeń na podstawie delegacji ustawowych. W tym przypadku obowiązek utrzymywania funduszy własnych będzie nałożony ustawą, a metoda ich obliczenia - rozporządzeniem, z uwagi na to, że ma charakter techniczny, a po wejściu w życie ustawy analizy w zakresie funkcjonowania jednej z metod, którą przewidziała PSD, mogą doprowadzić do decyzji w zakresie zmiany stosowania opcji dotyczącej metody obliczania funduszy własnych. Odnosząc się do ostatnich stwierdzeń słowa wstępnego interpelacji, okres przejściowy jest okresem wystarczającym na dostosowanie do wymogów ustawowych i przewidzianym w PSD. Należy dodatkowo wskazać, iż o zezwolenie na wykonywanie działalności instytucji płatniczej będzie mógł wystąpić założyciel osoby prawnej.

1. Odpowiadając na pytanie dotyczące celu przeniesienia części uregulowań do rozporządzeń, pragnę uprzejmie poinformować, iż niezgodna ze stanem faktycznym jest presupozycja, że ustawodawca tłumaczy odesłanie do rozporządzeń brakiem wiedzy na temat rynku pośredników. Brak całościowej wiedzy na temat wielkości i struktury rynku, który ma być objęty regulacją, jest okolicznością obiektywną i stanowi niewątpliwe utrudnienie w toku prac legislacyjnych. W szczególności odnieść należy tę okoliczność do projektowania przepisów rozporządzeń. Ich szczegółowość i techniczny charakter powodują, że muszą być one ściśle dostosowane do regulowanych stanów faktycznych. Brak dostatecznej wiedzy o przedmiocie regulacji, jej zakresie lub kształcie nie może stanowić i nie stanowi jednak argumentu co do przeniesienia regulowanej materii do przepisów rozporządzenia wykonawczego. Nie można zatem zgodzić się, że to brak wiedzy przesądził o przeniesieniu określenia sposobu wyliczania funduszy własnych do przepisów rozporządzenia. Ustawodawca przyjął rozwiązanie legislacyjne stosowane powszechnie i pragnie umieścić przepisy o charakterze technicznym - skomplikowane metody obliczeń, wskaźniki, treści formularzy - w rozporządzeniach, gdyż nie jest dla nich ani wymagana, ani wskazana ranga ustawowa. Należy bowiem wskazać, iż ze względów pragmatycznych ustawodawca decyduje o wprowadzeniu aktów wykonawczych o tematyce niemającej pierwszorzędnej doniosłości społecznej, mającej charakter organizacyjny, techniczny, która może ulegać częstym zmianom.

Z kolei śledzenie danej tematyki, gromadzenie informacji i reagowanie należy do władzy wykonawczej. Należy wskazać, iż rozporządzenie jest aktem, który jest łatwiejszy proceduralnie do zmiany, ale również jest poddawany uzgodnieniom wewnątrz- i zewnątrzresortowym, a materia, której musi być nadana ranga ustawowa, jest wyraźnie określona w przepisach i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Prawa i obowiązki podmiotów są w tym przypadku, jak się wydaje, określone w przedmiotowym projekcie ustawy. Warto wskazać, iż do celów ewentualnej modyfikacji dotychczasowego przepisu upoważniającego do wydania rozporządzenia dotyczącego metody obliczania funduszy własnych możliwe jest na przykład odesłanie do dyrektywy w przepisie upoważniającym do wydawania rozporządzenia, gdy zawiera ona rozwiązania techniczne, a rozporządzeniodawcy pozostawiono mały zakres swobody rozstrzygania, tak jak w przypadku funduszy własnych, pomiędzy trzema metodami ich obliczania.

Projekt ustawy o usługach płatniczych, podobnie jak większość obowiązujących ustaw, zawiera przepisy upoważniające do wydania przepisów wykonawczych. Organem upoważnianym jest w przypadku ustawy o usługach płatniczych przede wszystkim minister właściwy ds. instytucji finansowych, w jednym przypadku jest to także prezes Rady Ministrów. W kontekście poruszonych w interpelacji wątpliwości należy wskazać, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia wydawane są na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie, poza określeniem organu właściwego do wydania rozporządzenia, powinno wskazywać zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Niemniej jednak w celu rozwiania dalszych ewentualnych wątpliwości pragnę uprzejmie wskazać, iż zarówno przepisy konstytucji, jak i utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego stanowią gwarancję, że poza regulacją ustawową nie znajdą się żadne elementy istotne dla kształtowanej sytuacji prawnej. Projekt ustawy, którego dotyczy interpelacja, znajduje się na wczesnym etapie rządowego procesu legislacyjnego i należy założyć, że przepisy upoważniające będą podlegać dalszej analizie co do ich precyzyjności i szczegółowości. Na etapie prac rządowych jest to w szczególności rola Rządowego Centrum Legislacyjnego. Podobnej analizie projekt będzie podlegał także w toku dalszych prac w Sejmie i Senacie. Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem dotyczącym przeniesienia ˝wszystkich ważnych uregulowań do rozporządzeń˝, nie jest to bowiem w polskim systemie źródeł prawa dopuszczalne. Wykonawczy charakter rozporządzenia wyklucza, aby jego przepisy kształtowały sytuację prawną inaczej, niż czyni to ustawa, i poza ramami, które ustawa wyznacza.

2. Odnosząc się do drugiego pytania, dotyczącego intencji w zakresie pozostawienia docelowych biur usług płatniczych na rynku w kontekście umieszczenia metody obliczania funduszy własnych w rozporządzeniu, pragnę uprzejmie poinformować, iż ponownie należy wskazać, iż PSD przewiduje 3 metody obliczeń funduszy własnych, które może zastosować państwo członkowskie. Ministerstwo Finansów po analizie dokonanej w ramach prac grupy roboczej ds. usług płatniczych wybrało metodę B, co do której uzyskano konsensus wszystkich interesariuszy. Niemniej jednak funkcjonowanie nowej regulacji dostarczy dalszych wniosków do analiz i zasadne będzie rozważenie skorzystania z pozostałych dwóch metod, co niekoniecznie oznacza jakąkolwiek zmianę w przypadku biur usług płatniczych, ale może dotyczyć np. innych dostawców usług płatniczych. Zmiana metody obliczeń nie jest równoznaczna z eliminowaniem podmiotów z rynku usług płatniczych i nie to jest zamiarem Ministerstwa Finansów, co wynika z dotychczasowego kształtu projektu i jego uzasadnienia.

Na obecnym etapie prac nad projektem ustawy o usługach płatniczych w celu uzyskania pewnej swobody regulacyjnej w art. 133 ust. 1 zawarty został ogólnie sformułowany przepis materialny ustanawiający obowiązek posiadania w każdym momencie przez biuro płatnicze inne niż osoba fizyczna, spółka cywilna lub jawna funduszy własnych, dostosowanych do rozmiaru prowadzonej działalności i ustalonych w oparciu o kwotę wykonywanych transakcji płatniczych. Jednocześnie przepis ust. 2 tego artykułu stanowi upoważnienie dla ministra właściwego ds. instytucji finansowych do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu obliczania funduszy własnych biur usług płatniczych. Nawet zakładając, że to rozwiązanie legislacyjne zostanie utrzymane w skierowanym do laski marszałkowskiej projekcie rządowym, należy wyraźnie zaznaczyć, że blankietowość tego upoważnienia jest pozorna. Projekt ustawy w obecnym brzmieniu istotnie przesądza tylko to, że fundusze własne są wyliczane w odniesieniu do wolumenu transakcji. Niemniej jednak przepisy PSD precyzyjne określają trzy dopuszczalne metody, według których mogą być wyliczane fundusze własne, i wdrożenie dyrektywy jest ograniczone do wyboru jednej z nich lub przyznania właściwemu organowi kompetencji do indywidualnego wyznaczania metody poszczególnym podmiotom. To ostatnie rozwiązanie oparte na wydawaniu indywidualnych aktów administracyjnych zostało uznane za trudne do realizacji i obarczone nadmierną dyskrecjonalnością, stąd projekt regulacji w formie aktu normatywnego. Co do zasady rozporządzenie wykonawcze także może stanowić instrument transpozycji dyrektywy do prawa krajowego, a jednocześnie pozwala na większą elastyczność regulacyjną niż ustawa. Nie wydaje się przy tym, aby były podstawy do twierdzenia, że skutkiem potencjalnej zmiany wstępnie uzgodnionej metody B na metodę A albo metodę C będzie kilkukrotny wzrost wysokości funduszy własnych, zwłaszcza w przypadku biur usług płatniczych, których obroty są ograniczone, a zakres świadczonych usług jest jednolity.

Należy także zaznaczyć, że utrzymywanie funduszy własnych na określonym poziomie jest rozwiązaniem podyktowanym wyłącznie bezpieczeństwem klientów biur usług płatniczych. Dokonując oceny tego rozwiązania, należy zatem uciążliwość obowiązku widzianą z perspektywy przedsiębiorcy odnieść do chronionego dobra. W tym zaś kontekście obowiązek taki znajduje swoje uzasadnienie. Posiadanie funduszy własnych dotyczy przy tym tylko niektórych form prawnych prowadzenia działalności przez biura usług płatniczych. Biuro usług płatniczych działające w formie spółki cywilnej lub jawnej, a także w formie jednoosobowej działalności gospodarczej podlega obowiązkowi posiadania umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia. Umowa ta ma pełnić funkcję zabezpieczającą analogiczną do utrzymywania funduszy własnych. To zróżnicowanie obowiązków, wraz z ujawnionym ratio legis ich nałożenia, wskazuje, że postrzeganie upoważnienia do określenia w drodze rozporządzenia sposobu wyliczania wysokości funduszy własnych dla biur prowadzących działalność w niektórych formach prawnych jest całkowicie nieuzasadnione. Już sam fakt, że obowiązek utrzymywania funduszy własnych dotyczy biur prowadzących działalność tylko w niektórych formach prawnych, pozwala odrzucić zarzut, iż przeniesienie do rozporządzenia określenia sposobu wyliczenia wysokości tych funduszy stanowić ma narzędzie ˝późniejszej eliminacji biur usług płatniczych z rynku˝. Ujawnione ratio legis tej regulacji i szczegółowy charakter transponowanych przepisów PSD w tym zakresie stanowić mogą argumenty dodatkowe.

3 i 4. Nawiązując do pytań odnoszących się do progu kwot transakcji płatniczych pozwalających na działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych w postaci biura usług płatniczych, pragnę podkreślić, iż Polska jako jeden z części krajów członkowskich zdecydowała się na skorzystanie z opcji z art. 26 PSD i stworzenie małych podmiotów objętych mniejszymi wymaganiami. Niemniej jednak próg musiał zostać dostosowany do polskiego rynku usług płatniczych, szczególnie mając na względzie liczne upadłości oraz ochronę konsumentów przed defraudacją czy bankructwem podmiotu, któremu powierzają swoje środki pieniężne. 3 miliony euro miesięcznie jest w sposób oczywisty zbyt dużą kwotą jak na warunki polskiego rynku płatniczego. Niemniej jednak Ministerstwo Finansów jest zdania, że próg 500 000 euro, wstępnie zaakceptowany przez członków grupy roboczej, w tym pośredników finansowych, jako propozycja kompromisowa, jest na chwilę obecną optymalny, gdyż pozwala na nieeliminowanie mniejszych niebankowych podmiotów z rynku i pozostawienie konsumentom wachlarza możliwości co do korzystania z usług różnych dostawców usług płatniczych. Pragnę uprzejmie poinformować, iż obniżenie progu wysokości kwot transakcji miesięcznych, jak zostało wskazane wyżej, ma na celu ochronę konsumentów, w szczególności ubogich warstw społecznych niekorzystających z innych kanałów płatniczych.

Nałożenie wymogów na mniejsze podmioty, a po przekroczeniu przez nich wyższego wolumenu transakcji płatniczych - większych obostrzeń zapewni tę ochronę w przypadku korzystania z usług dotychczas nieregulowanych pośredników finansowych, w tym okienek kasowych. Obniżenie kwoty dopuszczalnego obrotu dla biur usług płatniczych z 3 mln euro miesięcznie do kwoty 500 tys. euro miesięcznie wynika z dostosowania dopuszczalnych limitów obrotu do realiów polskiej gospodarki, w szczególności uwzględniając fakt nieporównywalności wysokości kwot, jakie są przedmiotem płatności masowych w Polsce i w innych krajach Europy Zachodniej. Należy pamiętać, że obrót w wysokości około 2 mln zł miesięcznie dla osoby fizycznej samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie przekazów pieniężnych jest kwotą wysoką, zważywszy na to, że możliwość przyjęcia 10 tys. transakcji płatniczych miesięcznie przez jedną osobę jest zadaniem niezwykle trudnym. Należałoby w tym miejscu posłużyć się danymi dostarczonymi przez Grupę Accadia, zrzeszającą pośredników finansowych. Z informacji uzyskanych od Grupy Accadia SA wynika, że średnia kwota transakcji kasowych waha się w granicach 142-148 zł. Natomiast poziom 3000 operacji miesięcznie wymusza zazwyczaj na podmiocie realizującym przekazy znaczące zmiany proceduralne i logistyczne. Celem usprawnienia tej działalności wyodrębniane są (przy tym obrocie ilościowym) samodzielne stanowiska kasowe, uzupełniane jest wyposażenie informatyczne podnoszące kulturę pracy, co znacząco zmienia wizerunek zarówno placówki, jak i realizowanej w niej usługi.

Grupa Accadia dzieli swoich partnerów na 2 grupy:

- podmioty łączące działalność pośrednictwa pieniężnego z innymi usługami, takimi jak pośrednictwo kredytowe, ubezpieczeniowe (multiagencje), doładowania pre-paid, saloniki prasowe, punkty ksero itp. (podmioty zaliczane do tej grupy realizują miesięcznie około 1100 operacji), oraz

- podmioty, dla których realizacja przekazów jest działalnością bazową. Zazwyczaj są to placówki posiadające dodatkowe wyposażenie stanowiska kasowego, podnoszące jakość realizowanej usługi, tj. czytniki kodów kreskowych, drukarki paragonowe, drukarki umożliwiające zaoferowanie klientom wydruku kontrolnego, potwierdzającego przyjęcie i wykonanie zlecenia płatniczego; w grupie tej znajdują się również przedsiębiorstwa posiadające kilka lub kilkanaście placówek kasowych (sieci punktów opłat), zatrudniające kilku lub kilkunastu pracowników; zaliczone do tej grupy podmioty realizują miesięcznie około 12 000 operacji, co w świetle danych dotyczących średniej kwoty transakcji oznacza, że nie przekracza to kwoty obrotu w wysokości 1,8 mln zł. Jak wynika z powyższych wyliczeń, limit 2 mln zł w praktyce nie zostanie przekroczony przez jednoosobowe firmy świadczące usługi pośrednictwa finansowego. Limit ten w praktyce może bardziej dotyczyć podmiotów zatrudniających kilku, kilkunastu pracowników, posiadających niejednokrotnie kilka lub kilkanaście placówek kasowych.

Celem dyrektywy, a w konsekwencji także mającej implementować dyrektywę ustawy, jest zwiększenie bezpieczeństwa środków finansowych powierzanych dostawcom usług płatniczych oraz zwiększenie konkurencji na rynku usług płatniczych. Dlatego też tzw. pośrednicy finansowi, punkty opłat za rachunki, powinni mieć możliwość kontynuacji swojej działalności przy spełnieniu odpowiednich ustawowych wymagań. Należy mieć tutaj na względzie nie tylko interesy podmiotów świadczących tego rodzaju usługi, ale także ochronę klientów tychże instytucji, którymi są - co podkreśla się w interpelacji - m.in. ludzie starsi i ubożsi.

Prowadzenie działalności w zakresie usług płatniczych w formie instytucji płatniczej zapewnia bezpieczeństwo środków powierzanych chociażby poprzez wymogi kapitałowe stosowane wobec instytucji płatniczych, których bezpieczeństwo finansowe znajduje się w sferze zainteresowania ustawodawcy. Jak zauważa Grupa Accadia SA upadek takich podmiotów, jak: Grosik - z Białegostoku, Płatnik - ze Świdnika, Meritum - ze Szczecina, Okienko Kasowe - z Poznania, wiązało się z utratą wielu milionów złotych przez klientów, utratą zaufania do - w zdecydowanej większości - uczciwie pracujących pośredników, co w konsekwencji spowodowało również likwidację wielu biur przyjmujących przelewy. Dlatego też zastosowanie progu miesięcznych obrotów w wysokości 2 mln zł jako progu wymuszającego przekształcenie się biura usług płatniczych w instytucję płatniczą, co do której mają zastosowanie wyższe wymogi dotyczące bezpieczeństwa finansowego, przyczynia się do zapewnienia większej ochrony klientów tych instytucji.

5. W zakresie pytania dotyczącego kształtu rynku dostawców usług płatniczych o przyszłym statusie biur usług płatniczych należy wskazać, iż rynek małych pośredników finansowych nie był dotychczas regulowany ani nadzorowany, ani nie był przedmiotem badań ze strony Głównego Urzędu Statystycznego, stąd też Urząd KNF sygnalizował brak dostatecznych danych na temat regulowanego rynku i mimo pewnych inicjatyw podejmowanych przez MF stan wiedzy nadal uznać należy za niewyczerpujący. Jedyne dane dotyczące pośredników finansowych mogą pochodzić od Narodowego Banku Polskiego oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który jest na etapie zakończenia badania rynku pośredników opłat gotówkowych. Narodowy Bank Polski, zgodnie z prośbą pana posła, przekazał ministerstwu następujące dane.

Zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu, zakresu i terminów przekazywania przez podmioty uczestniczące w rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych danych niezbędnych do dokonywania przez Narodowy Bank Polski oceny funkcjonowania rozliczeń pieniężnych i rozrachunków międzybankowych (Dz. U. Nr 107, poz. 1139) podmioty pośredniczące w przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe zobowiązane zostały do przekazywania, co pół roku, następujących informacji do NBP:

- danych o liczbie punktów handlowych lub usługowych, w których można dokonać wpłat na rachunki bankowe,

- danych o liczbie i wartości przyjętych wpłat na rachunki bankowe,

- danych o liczbie i wartości transakcji mających na celu naruszenie lub obejście przepisów prawa związanych z realizowaniem wpłat na rachunki bankowe.

Dane statystyczne przekazywane przez pośredników finansowych do NBP pozwalają na uzyskanie ogólnego obrazu omawianego rynku, jak również na analizę i ocenę skali tego typu działalności oraz ukazanie rozwoju rynku zarówno dla klientów, jak i dla systemu płatniczego. Należy jednak zaznaczyć, że DSP nie dysponuje informacjami na temat wszystkich podmiotów, dlatego też dane przedstawione nie obejmują całego rynku, choć zapewne jego zdecydowaną większość. Szczegółowe dane statystyczne od 2005 r. do I półrocza 2009 r. prezentuje poniższa tabela 1.

Poniższe wykresy (1. i 2.) przedstawiają wartość transakcji i liczbę transakcji zrealizowanych za pośrednictwem pośredników finansowych w okresie od 2005 r. do I półrocza 2009 r. Wykres 1. obrazuje względnie stały (z wyjątkiem II półrocza 2005 r. i I półrocza 2008 r.) wzrost łącznej wartości płatności przekazywanych masowym wierzycielom za pośrednictwem analizowanych podmiotów. Od początku analizowanego okresu łączna wartość transakcji zwiększyła się prawie dwukrotnie, z 3,6 mld zł w 2005 r. do 6,2 mld zł w 2008 r.

Z danych przekazanych za I półrocze 2009 r. wynika, że obecnie funkcjonuje 151 podmiotów pośredniczących w przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe, które dysponują siecią 12 947 punktów przyjmujących wpłaty. W I półroczu przyjęły one 27 mln zł wpłat gotówki o łącznej wartości ponad 3589 mln zł. Oznacza to wzrost liczby transakcji w porównaniu do II półrocza 2008 r. o 4,16% oraz wartości o 9,6%. Na podstawie zebranych informacji można stwierdzić, że w okresie od 2005 r. do I półrocza 2009 r.:

- 5 firm zgłosiło zawieszenie swojej działalności z powodu choroby właściciela lub innych przyczyn losowych,

- 4 firmy zostały przejęte przez inne podmioty,

- 25 firm zamknęło działalność,

- powstało 13 nowych firm prowadzących taką działalność.

Od 2008 r. do chwili obecnej nie zanotowano przypadków upadłości takich firm i nie miały miejsca publicznie ujawnione przypadki oszustw na szkodę klientów, tak jak to miało miejsce w poprzednich latach. Należy zaznaczyć, że firmy przesyłają sprawozdania nieregularnie. Wiele firm również uaktualnia swoje sprawozdania. Zaobserwowana w poprzednim roku konsolidacja rynku w dalszym ciągu ma miejsce, co wynika z informacji otrzymanych od 5 największych podmiotów w I półroczu 2009 r. Analizując dotychczasową działalność firm pośredniczących w przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe, można wysnuć następujące wnioski:

- wzrost liczby transakcji w analizowanych podmiotach w ostatnich latach wskazuje, że nadal na rynku jest zapotrzebowanie na tanie opłacanie rachunków w gotówce, co przynosi korzyści klientom niekorzystającym z usług bankowych. Funkcjonowanie i dalszy rozwój tego typu podmiotów stanowią właściwą dla sytuacji rynkowej konkurencję dla banków i Poczty Polskiej, a głównie dla tej ostatniej instytucji,

- wprowadzenie przepisów ustawy o usługach płatniczych wymusi stworzenie jednolitego rynku usług finansowych, co w znacznym stopniu uporządkuje funkcjonowanie tego rynku. Regulacja ta, poprzez swój prokonsumencki charakter, powinna przyczynić się także do wzrostu zaufania klientów indywidualnych do podmiotów przyjmujących i przekazujących dalej powierzone im środki, co na pewno będzie miało pozytywny skutek dla funkcjonowania tego niszowego rynku płatności detalicznych,

- tendencja konsolidacji rynku utrzyma albo wręcz zaostrzy się po wejściu w życie przepisów ustawy o usługach płatniczych ze względu na różne obowiązki wynikające z ww. ustawy. W projekcie ustawy o usługach płatniczych z 25 września 2009 r. przyjęto próg 500 tys. euro miesięcznych obrotów, powyżej którego wymagane jest uzyskanie zgody KNF na prowadzenie działalności instytucji płatniczej. Oznacza to, że ok. 10 podmiotów będzie musiało wystąpić o zgodę na prowadzenie działalności instytucji płatniczej. Pozostałe podmioty zostaną objęte wyłączeniem (obroty miesięczne poniżej 500 tys. euro) i będą mogły prowadzić taką działalność jako biura usług płatniczych. Pozostałe wymagania ustawowe, jak na przykład obowiązek zawarcia umowy ubezpieczeniowej lub uzyskania gwarancji bankowej, obowiązek wnoszenia wpłat na pokrycie kosztów nadzoru, mogą zmusić mniejsze firmy do zaprzestania prowadzenia tej działalności lub połączenia się z innymi, większymi, podmiotami. Innym możliwym scenariuszem jest podpisywanie przez mniejszych dostawców umów agencyjnych z większymi firmami i świadczenie usług płatniczych w ich imieniu.

Podsumowując, przedstawione dane potwierdzają fakt, że na opisywanym rynku silną pozycję ma 10 podmiotów, co w związku z prognozowanymi zmianami legislacyjnymi może pogłębić procesy koncentracji rynku. Kierunek rozwoju większych podmiotów może również sugerować znaczną wartość segmentu małych pośredników finansowych. Ten czynnik może również prowadzić do poszukiwania i przejmowania najefektywniejszych dostawców lokalnych przez najsilniejsze na rynku podmioty. UOKiK, zgodnie z prośbą pana posła, przekazał następujące dane w zakresie charakterystyki rynku pośrednictwa w przyjmowaniu wpłat gotówkowych na rachunki bankowe (rynek pośredników finansowych). Poniżej przekazujemy zestawienie najistotniejszych informacji pozyskanych ze źródeł wtórnych (dostępne publikacje) oraz pierwotnych (badanie ankietowe przedsiębiorców).

I. Płatności masowe.

Każdego miesiąca tzw. masowi wierzyciele (podmioty, które regularnie wystawiają rachunki dużej liczbie swoich klientów za świadczone na ich rzecz usługi), jak: zakłady energetyczne, firmy telekomunikacyjne, gazownie, operatorzy telewizji kablowej itp., wysyłają do swoich klientów ogromną ilość rachunków, szacowaną na kilkadziesiąt milionów sztuk. Swoje należności otrzymują od klientów w formie tradycyjnych rozliczeń gotówkowych bądź bezgotówkowych. W przypadku rozliczeń dokonywanych z użyciem gotówki formami płatności mogą być:

- zapłata wnoszona bezpośrednio do rąk inkasenta,

- zapłata w kasach wierzycieli,

- zapłata za rachunek na poczcie,

- zapłata w banku lub

- zapłata w wyspecjalizowanym punkcie przyjmowania opłat za rachunki (tzw. okienka kasowe, punkty kasowe).

II. Podmioty przyjmujące wpłaty gotówkowe i ich rodzaje.

Przyzwyczajenie do posługiwania się gotówką, wysokie prowizje ustanowione przez banki oraz duża część społeczeństwa nieposiadająca rachunku bankowego sprawiły, iż na rynku płatności masowych pojawiły się firmy, które zaczęły zajmować się pośredniczeniem w przyjmowaniu wpłat gotówkowych na rachunki bankowe wierzycieli masowych. Przez długi okres podmiotami dominującymi na wspomnianym rynku były Poczta Polska oraz agencje Banku PKO SA, jednakże od 2002 r. zaczęły funkcjonować również inne firmy specjalizujące się w przyjmowaniu opłat za domowe rachunki. Można je podzielić pod względem kilku kryteriów.

Po pierwsze, pod względem sposobu organizowania punktów kasowych wyodrębnić można tzw. firmy operatorskie oraz firmy licencyjne:

- firmy operatorskie tworzą własną sieć punktów kasowych, które funkcjonują pod wspólnym szyldem (np. Via-Moje Rachunki, Unikasa, PayTel). Za działanie takich punktów przedsiębiorcy ci biorą pełną odpowiedzialność. Takie firmy na własną rękę wprowadzają pewne zasady, które mają zagwarantować bezpieczeństwo obsługi punków opłat. Osoba, która chciałaby prowadzić punkt opłat pod logo operatora, musi podpisać z nim umowę oraz m.in. być wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, spełnić wymogi techniczne, a niekiedy również ubezpieczyć punkt opłat, który zamierza prowadzić. W tak organizowanych sieciach punktów kasowych można zazwyczaj opłacać rachunki tylko tych wystawców, z którymi właściciel sieci (operator) ma podpisane specjalne umowy (o współpracy). Masowi wierzyciele opatrują wówczas faktury wysyłane swoim klientom kodami kreskowymi (zawierającymi wszystkie niezbędne informacje dotyczące danej faktury), które odczytywane są przez specjalne czytniki instalowane w punktach kasowych należących do sieci,

- firmy licencyjne sprzedają sam pomysł na prowadzenie punktu przyjmowania wpłat gotówkowych (np. Accadia Group SA, Inkasa Finanse). Niekiedy dodają również oprogramowanie do obsługi klientów czy też wskazują bank, poprzez który należy przekazywać przelewy (czasem również uczestniczą w negocjowaniu z bankiem warunków obsługi danego punktu kasowego). Punkt kasowy prowadzony jest wówczas zazwyczaj pod własną nazwą.

Po drugie, firmy zajmujące się prowadzeniem punktów opłat można podzielić na takie, które rozwijają systemy płatności w kasach sklepowych (ale również w salonikach prasowych czy na stacjach benzynowych), oraz takie, które otwierają tradycyjne okienka, przy których obsługiwani są klienci. Działalność firm pierwszego rodzaju polega na oferowaniu udostępnienia na przykład sklepom spożywczym usługi przyjmowania od ich klientów opłat za rachunki. Aby taka usługa mogła być udostępniona, firmy te wyposażają swoich partnerów (tj. sklepy, stacje benzynowe, salony prasowe) w specjalne urządzenia odczytujące kody kreskowe oraz podłączają je do swoich serwerów (np. poprzez Internet czy też za pośrednictwem operatora sieci GSM). Rolą kasjera wobec klienta jest w zasadzie jedynie wprowadzenie danych z faktury do systemu, przyjęcie płatności oraz wydanie klientowi potwierdzenia. Usługi pośrednictwa w przyjmowaniu wpłat gotówkowych oferują w tak zorganizowanej formie m.in. Bank Handlowy (Unikasa), Bank BPH (TransKasa), Billbird (Via-Moje Rachunki), Bank PeKaO (Wygodne Rachunki), Żabka Polska (oferuje usługę Zielone Okienko wyłącznie w swoich sklepach, której obsługą zajmuje się Raiffeisen Bank). Natomiast drugi rodzaj przedsiębiorstw organizuje działalność pośrednictwa w odmienny sposób. Takie firmy mianowicie otwierają punkty kasowe, w których klienci są obsługiwani przy tzw. okienku. Fizycznie taki punkt może stanowić boks obejmujący określoną powierzchnię sklepu, budynku samorządowego czy też centrum handlowego, może to być również samodzielny lokal, do którego można wejść prosto z ulicy. Podmioty gospodarcze, które organizują okienka kasowe w sposób tradycyjny oraz pod wspólną nazwą, to na przykład Monetia (Monetia), PayTel (PayTel), MilaMedia (Grupa Inkaso Polska Sieć Opłat Opłaty Rodzinne), Grupa Finansowa Expert (Agencja Opłat Expert), Unico (Skarbonka), InPost (InPost).

Trzecim kryterium, według którego można podzielić sieci punktów kasowych przyjmujących płatności gotówkowe, jest rodzaj przedsiębiorcy, do którego dana sieć należy. Z tego względu możemy wyróżnić bankowe oraz niebankowe punkty kasowe. Do najbardziej znanych sieci oferujących usługi opłacania faktur domowych będących własnością banków należą: Unikasa Banku Handlowego, TransKasa Banku BPH, Wygodne Rachunki Banku PeKaO, Agencje Monetia, których właścicielem jest Bank DnB Nord oraz Agencje Banku PKO BP. Wszystkie działają na zasadzie agencji bankowych. Niebankowe punkty kasowe, jak sama nazwa wskazuje, otwierane są przez przedsiębiorców, którzy nie są bankami. Swoją działalność prowadzą wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Punkty kasowe takich przedsiębiorców mogą działać w różnej formie: może to być system płatniczy umieszczony w kasach sklepowych (Via-Moje Rachunki), może to być tradycyjny punkt kasowy działający w ramach jednej sieci (np. Agencje Opłat Expert, Microbank firmy Intax, Agencje Finansowe Skarbonka) bądź też niezależny od żadnego innego podmiotu gospodarczego punkt kasowy.

III. Rynek pośrednictwa w przyjmowaniu płatności gotówkowych.

Szacuje się, iż w Polsce miesięcznie opłaca się około 50-70 mln faktur. Wartość całego rynku płatności masowych w ostatnich latach ocenia się zaś na kwotę 57 mld zł, zaś z tytułu pobieranych prowizji - 1,2 mld zł. Począwszy od 2006 r., liczba punktów, w których można dokonywać wpłat, stale rośnie. Wzrasta również wartość dokonywanych w nich transakcji. Tendencja spadkowa natomiast odnosi się do liczby firm obsługujących takie płatności (oraz tworzących punkty opłat). W tabeli 1. przedstawione zostały największe funkcjonujące na rynku sieci przyjmujące płatności masowe oraz liczba posiadanych przez nie punktów kasowych.

Tabela 1. Liczba punktów kasowych należących do sieci płatności masowych na dzień 31 grudnia 2008 r.

Pod względem liczby punktów posiadanych przez poszczególne sieci przyjmujące płatności masowe na pierwsze miejsce (nie licząc Poczty Polskiej) wysuwa się sieć Via-Moje Rachunki. Posiada ona ponad 6,5 tys. punktów kasowych, znacznie dystansując pod tym względem konkurencję. Ponad 1 tys. punktów kasowych posiadają jeszcze tylko 3 sieci, mianowicie Agencje PKO, Zielone Okienko oraz PayTel. Liczba punków kasowych należących do większości pozostałych sieci mieści się w przedziale od ok. 400 do ok. 100 (wyjątki to TransKasa posiadająca prawie 800 punktów opłat oraz Agencja Finansowa Skarbonka z zaledwie 33 placówkami - prezentowane dane dotyczą wyłącznie podmiotów gospodarczych, które zostały objęte badaniem obecnie prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).

Analizując liczbę posiadanych punków kasowych pod względem typu sieci płatności masowych, wyraźnie widać, że większą liczbę swoich punktów posiadają przede wszystkim sieci opłat funkcjonujące jako systemy płatności w kasach sklepowych. Takie sieci korzystają mianowicie z już istniejących lokali, niewymagających specjalnego przystosowania do świadczenia usługi pośredniczenia w przekazywaniu płatności za rachunki na konta bankowe. Punktami opłat w tego typu sieciach są każdy sklep, salonik prasowy czy stacja benzynowa, w których udostępniona jest taka usługa. W przypadku natomiast sieci opłat działających w postaci tradycyjnych okienek kasowych utworzenie takiego punktu wymaga zazwyczaj poniesienia większych nakładów, potrzebny jest przede wszystkim lokal (ewentualnie boks) oraz przystosowanie go do świadczenia wspomnianych usług. Stąd też może m.in. wynikać dużo mniejsza liczba okienek kasowych należących do tego typu sieci.

IV. Wysokość pobieranych opłat za przyjęte wpłaty gotówkowe.

Punkty opłat dzięki niskim prowizjom przyciągają do siebie klientów. Nierzadko nie przekraczają one 2 zł. Poniżej przedstawione zostały przedziały, w których mieści się zdecydowana większość pobieranych opłat w poszczególnych sieciach opłat gotówkowych.

Tabela 2. Porównanie wysokości prowizji pobieranych za płatności masowe w wybranych sieciach płatności gotówkowych na dzień 30 czerwca 2008 r.

Z zaprezentowanego w tabeli 2. zestawienia wynika, iż sieci opłat gotówkowych utrzymują prowizje na dość niskim poziomie, najczęściej niższym niż obowiązujące w placówkach Poczty Polskiej, tj. poniżej 2,50 zł. W sieciach opłat gotówkowych działających jako systemy płatności w kasach sklepowych przedziały, w których mieści się zdecydowana większość opłat pobieranych od klientów, są bardzo do siebie zbliżone. W żadnej z tych sieci maksymalna prowizja nie przekracza kwoty 1,99 zł (należy pamiętać, iż jest to dość ogólne stwierdzenie, gdyż w rzeczywistości może zdarzyć się sytuacja, iż w niektórych punktach opłat pobierana prowizja może być większa). W przypadku natomiast sieci opłat działających jako tradycyjne okienka kasowe rozpiętość pobieranych prowizji jest już nieco większa. Prowizje pobierane w takich punktach kasowych wahają się najczęściej od nieco poniżej 1 zł do ok. 2,00-2,50 zł. Wydaje się, iż maksymalna wartość prowizji ustalana jest przez poszczególne punkty nieprzypadkowo, konkurują one bowiem głównie z Pocztą Polską, gdzie możliwość opłacenia różnych rachunków kosztuje klienta 2,50 zł. Ustanowienie przez okienka kasowe prowizji na poziomie niższym niż 2,50 zł ma skłonić konsumentów do korzystania z ich usług kosztem Poczty Polskiej.

Podmioty rynku płatniczego podlegają regulacyjnej kompetencji Ministerstwa Finansów. Niemniej jednak w dużej większości podmioty te dotychczas nie podlegały wyczerpującemu badaniu statystycznemu z uwagi na brak administracyjnego nadzoru nad częścią z nich. Na podstawie nowej ustawy o usługach płatniczych podmioty świadczące szeroki zakres usług płatniczych, w tym międzynarodowe przekazy pieniężne, wpłaty na rachunki bankowe (tzw. okienka kasowe czy tzw. punkty wpłat za rachunki, czy też tzw. pośrednicy finansowi), wydawanie kart płatniczych, rozliczenie kart płatniczych, płatności mobilne, płatności internetowe, zostaną objęte nowym reżimem prawnym. W wyniku wejścia w życie ustawy badanie tego rynku w dużej mierze będzie zapewne wykonywał jako nadzorca i rejestrator Urząd KNF, ale mając na uwadze powyższe potrzeby dotyczące badania rynku, Departament Rozwoju Rynku Finansowego Ministerstwa Finansów wystąpił również w ostatnim czasie o rozważenie, czy Główny Urząd Statystyczny mógłby dokonywać dodatkowych badań.

6. Opowiadając na pytanie dotyczące wysokości opłat dla instytucji płatniczej i biur usług płatniczych z tytułu rejestracji, należy wskazać, iż szczegółowy sposób rozliczenia opłat, uwzględniając w szczególności rodzaje opłat i charakter czynności, z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłat, będzie określone w rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów, przy czym należy wskazać, iż w wytycznych do jego wydania ustawodawca wskazał, iż wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru ani inne opłaty nie powinny w istotny sposób wpływać na zwiększenie kosztów działalności podmiotów obowiązanych do ich uiszczenia. Opłaty o charakterze publicznoprawnym z tytułu udzielonych zezwoleń i wpisów do rejestru czy na listę podmiotów prowadzących dotychczasową działalność w okresie przejściowym będą dochodem budżetu UKNF. Ministerstwo Finansów proponuje w uzasadnieniu ustawy opłatę za wydanie zezwolenia w wysokości 6 tys. zł, a za wpis do rejestru w wysokości 616 zł (w wysokości standardowej opłaty skarbowej za wpis do rejestru).

Pragnę uprzejmie wskazać, iż temu samemu wpisowi z tytułu rejestracji podlegają wszystkie podmioty podlegające rejestracji - krajowe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, a także agenci oraz oddziały tych podmiotów. Zatem nie występuje tutaj dysproporcja pomiędzy podmiotami - jest to w przypadku każdego podmiotu taka sama czynność administracyjnoprawna, której musi dokonać UKNF, a która nie pozwala na różnicowanie sytuacji podmiotów. Należy zwrócić uwagę, iż opłaty za wpisy do rejestru na przykład funduszy inwestycyjnych sięgają rzędu 4000-4500 euro na podstawie § 9 rozporządzenia ministra finansów z dnia 18 października 2005 r. w sprawie opłat wnoszonych na rzecz Komisji Papierów Wartościowych i Giełd przez podmioty nadzorowane (Dz. U. Nr 207, poz. 1725). Niemniej jednak należy podkreślić, iż propozycja ministerstwa dotycząca wysokości opłat została opisana w uzasadnieniu do projektu ustawy, a szczegółowe zapisy zostaną ostatecznie uregulowane rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów. Treść rozporządzenia jest nadal w fazie analiz, gdyż samo rozporządzenie, zgodnie z tokiem prac legislacyjnych, będzie przedmiotem uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych w terminie późniejszym, po wprowadzeniu stosownej delegacji ustawowej do jego wydania.

7. Należy wskazać, iż proponowane rozwiązanie dotyczące zasad i warunków wymaganego ubezpieczenia jest w pełni zgodne z przyjętym w Polsce systemem ubezpieczeń obowiązkowych. W chwili obecnej jedynie trzem ubezpieczeniom obowiązkowym w zakresie regulowania ich warunków została nadana od 2004 r. ranga ustawy z uwagi na rodzaj, wagę i powszechność dobra chronionego tymi ubezpieczeniami - w tym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów, ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej rolników i ubezpieczeniu budynków rolniczych. Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152, z późn. zm.) warunki pozostałych około 30 ubezpieczeń obowiązkowych odpowiedzialności cywilnej (dotyczących zarówno przedsiębiorców: domy maklerskie, przedsiębiorcy wykonujący usługową działalność z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, świadczeniodawcy udzielający świadczeń opieki zdrowotnej, brokerzy ubezpieczeniowi i inni, jak i osób wykonujących wolne zawody), w tym zakres ubezpieczenia, termin zawarcia umowy ubezpieczenia i minimalna suma gwarancyjna, znajdują się w innych przepisach i są regulowane rozporządzeniami. Należy bowiem wskazać, iż produkt ubezpieczeniowy podlega zmianom z uwagi na szereg czynników, w tym ryzyko ubezpieczeniowe. Rozwiązanie projektowane w ustawie o usługach płatniczych nie stanowi w tym względzie żadnego novum legislacyjnego i powtarza obowiązujące systemowe rozwiązania.

8. Odnosząc się do pytania, jaki jest cel pozbawiania pracy kolejnej grupy zawodowej, mając na uwadze powyżej przedstawione wyjaśnienia, należy uprzejmie podkreślić, iż presupozycja, iż celem ustawodawcy jest pozbawienie pracy grupy zawodowej, jest niezgodna ze stanem faktycznym i uzasadnieniem projektu ustawy. Jedynym celem ustawodawcy w przyjętej propozycji regulacji biur usług płatniczych jest wyważenie następujących wartości: nieeliminowanie z rynku istniejących podmiotów, przy jednoczesnym zapewnieniu należytej ochrony ludziom powierzającym swoje, często ograniczone, środki pieniężne małym dostawcom usług płatniczych. Projekt ustawy nie dąży do eliminacji żadnych podmiotów, gdyż tworzy nowe możliwości działania - w postaci instytucji płatniczej, a dzięki skorzystaniu z opcji narodowej z art. 26 PSD -dodatkowo także w formie biura usług płatniczych. Ponadto należy wskazać, iż została zapewniona wystarczająca ochrona dotychczas istniejących małych podmiotów, dzięki wprowadzeniu okresu przejściowego.

Podmioty, które już prowadziły działalność odpowiadającą działalności instytucji płatniczej, a niemające zamiaru korzystania z zasady jednolitej licencji, będą miały możliwość skorzystania z dobrodziejstwa przepisów przejściowych, które wydłużają okres dostosowawczy (możliwość kontynuowania tej działalności bez zezwolenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 30 kwietnia 2011 r.). Te możliwości powinny pozwolić na sprawne i jak najmniej kosztowne odnalezienie się podmiotom funkcjonującym w nowej rzeczywistości prawnej, bowiem celem ustawodawcy zarówno europejskiego, jak i polskiego oprócz ochrony użytkowników usług płatniczych jest także utrzymanie na rynku podmiotów istniejących, a tym samym uniknięcie tworzenia szarej strefy usług płatniczych. Należy wskazać na uzasadnienie projektu, które w sposób szczegółowy wyjaśnia wpływ projektu na rynek pracy, w tym w ocenie skutków regulacji (akapit czwarty w pkt 4).

Jednocześnie pragnę uprzejmie podkreślić, iż zdecydowana większość zawartych w projekcie rozwiązań regulacyjnych stanowi wdrożenie do porządku krajowego przepisów dyrektywy PSD, będącej tzw. dyrektywą pełnej harmonizacji. Ścisła transpozycja przepisów PSD stanowi wykonanie obowiązku ciążącego na Polsce jako państwie członkowskim WE, a dyrektywa tylko w wybranych zakresach pozwala państwom członkowskim samodzielnie kształtować środki jej wdrożenia. W miarę jednak możliwości polski ustawodawca przy implementacji opcji narodowych przyjął między innymi podejście stosowania wyłączeń z zakresu dyrektywy, aby nie eliminować istniejących i małych podmiotów gospodarczych z rynku ani, co za tym idzie, nie tworzyć szarej strefy, a jednocześnie wyraża również podejście prokonsumenckie. Niemniej jednak zamknięty katalog dostawców usług płatniczych podlegających stosownym wymogom ostrożnościowym pozwoli na większe bezpieczeństwo transferowanych środków pieniężnych należących zarówno do konsumentów, jak i do przedsiębiorców.

Z poważaniem

Podsekretarz stanu

Dariusz Daniluk

Warszawa, dnia 1 grudnia 2009 r.
Domaszek
 
Posty: 478
Dołączył(a): Wt mar 24, 2009 2:26 pm

Następna strona

Powrót do Regulacje prawne

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

cron